Cliëntgericht ondernemen in de geestelijke gezondheidszorg

GGZ terreinen lopen leeg
De afgelopen 25 jaar heeft een uittocht van cliënten plaatsgevonden van de grote hoofdlocaties van Geestelijke Gezondheidszorg (GGZ)-instellingen. Diverse ontwikkelingen hebben ervoor gezorgd dat een gedeelte van de oorspronkelijke zorgfuncties op de hoofdlocaties is verdwenen.

De vrijgekomen ruimte in gebouwen is in de loop der tijd deels opgevuld ook zijn nieuwe functies aan het terrein toegevoegd. Het ruimtegebruik is door bovengenoemde ontwikkelingen vaak niet erg efficiënt. De huisvestingslasten per cliënt dreigen hierdoor erg hoog te worden. Deze kosten kunnen te hoog worden om uit de reguliere diagnosebehandelingcombinatie (DBC) en zorgzwaartepakket (ZZP)-tarieven te bekostigen.

Nieuwe bekostiging noodzaakt tot oplossingen
In de zorg was lange tijd geen noodzaak aanwezig om over vastgoed als bedrijfsmiddel strategisch na te denken. Locaties en huisvesting werden als een gegeven beschouwd waarvoor geen financieel risico werd gedragen. Met de invoering van het nieuwe zorgstelsel is dit echter ingrijpend veranderd. Het vastgoed is een strategisch bedrijfsmiddel geworden waarvoor de instelling integraal verantwoordelijk is.

Dergelijke veranderingen vragen om een herbezinning op de functie van de hoofdlocatie. Immers, vaak zijn de gebouwconcepten achterhaald, is er een overschot aan gebouwen en liggen de gebouwen gespreid over het terrein, waardoor de opzet van het terrein slecht aansluit bij de kleinere opzet van de krimpende zorggemeenschap. Hoe nu verder?

Gezamenlijke publicatie
Deze vraag stelden de adviseurs van Twynstra Gudde zichzelf. Samen met TNO en Zorgvastvitaal wordt in dit boek gezocht naar een antwoord. Door de koppeling van de expertise van de drie partijen is een breed beeld ontstaan op de problematiek bij de gebeidsontwikkeling in de GGZ.

Concrete aanbevelingen
Dit heeft geleidt tot een tiental concrete aanbevelingen:

• Gebruik de cliëntwaarde, vastgoedwaarde en bedrijfsvoeringswaarde − als leidraad bij de herontwikkeling van een GGZ-hoofdlocatie.
• Ontwikkel een vastgoedvisie waarbij de cliënt centraal staat. Maatschappelijke integratie, de verdergaande extramuralisatie en de mate en mogelijkheden van omgekeerde integratie vormen hiervan een belangrijk onderdeel.
• Zorg ervoor dat de zorgvisie kan worden vertaald in een vastgoedstrategie.
• Vertaal de zorgvisie en vastgoedstrategie in haalbare uitvoeringsplannen. Teveel plannen die van elkaar afhankelijk zijn vormen een groot risico. Probeer te ontkoppelen.
• Ontwikkel een realistisch businessplan.
• De vastgoedwaarde is van invloed op zowel de cliëntwaarde als de bedrijfsvoeringswaarde. Het is daarmee een belangrijke factor voor de marktpositie van de instelling.
• Bij de herontwikkeling van een GGZ-hoofdlocatie is het gebiedsdenken een belangrijke invalshoek. Gebiedsdenken beperkt zich niet tot het terrein op zich, maar strekt zich uit tot een veel ruimer geografisch gebied.
• Marktonderzoek en een goede stakeholderanalyse zijn essentieel.
• Houd vast aan de visie. Bestuurlijke continuïteit vormt daarbij een belangrijke randvoorwaarde.
• Het einde van fusies en voornemens daartoe zijn binnen de GGZ nog niet in zicht. Speciale aandacht is nodig om te voorkomen dat daardoor vastgoedontwikkelingen niet zwaar vertragen of niet tot stand komen.
• Zoek naar een op de ontwikkelfase van de instelling afgestemde samenwerkingspartner bij het (her)ontwikkelen van het terrein en het vastgoed.

Meer informatie
De Twynstra Gudde auteurs van dit boek, Dennis Christmas (dch@tg.nl) en Gertjan te Hoonte (ghn@tg.nl), gaan graag met u in gesprek over wat het voor uw instelling betekent.De publicatie is via deze pagina te downloaden. Indien u een gedruk exemplaar wilt bestellen kan dit via hhr@tg.nl.

Download hieronder de publicatie(s):

Auteur(s):

Tags bij dit artikel:

Schrijf uw reactie op dit artikel