Organische (organic) IT bevat voor ons een aantal normen en concepten die in de huidige tijd onderbelicht dreigen te raken. Successen op korte termijn met direct werkbare resultaten zijn belangrijk, niet vanwege feit dat ze in de recessie nodig zijn, maar juist vanuit de overtuiging dat zo op een goede manier alignment wordt bereikt. Alignment tussen de ontwikkeling van de organisatie en de ontwikkeling van de IT.
Grote ambities én verstarring
Door hoge ambities, de veronderstelde samenhang binnen de IT en de neiging om technisch vooruit te willen vluchten, maken we IT-projecten vaak erg groot. In de visievorming willen we zo snel mogelijk afscheid nemen van de bestaande situatie. Veel IT-projecten zijn echter gestrand doordat ze onbe- heersbaar of onbetaalbaar zijn geworden of niet opleverden wat oorspronkelijk was gedacht.
In de operationele situatie is juist het tegenovergestelde te constateren. Elke wijziging in de running IT wordt ervaren als lastig en leidt als het tegenzit tot minder stabiliteit van het systeem. Beheerders hebben een hekel aan wijzigin- gen gekregen, terwijl ze eigenlijk blij zouden moeten zijn met een vernieuwing of verbetering. In plaats van souplesse ontstaat er inertie.
Volgens ons werken te grote sprongen in de IT dus niet, maar fixatie en bevriezing ook niet. Beheerst organisch groeien zou het motto moeten zijn. Regie is het toverwoord, met op het juiste moment een flinke dosis ’durven loslaten’.
Organische IT
Onze visie voor de IT in de komende jaren gaat dus niet over grote ambities of doelen, maar laat zich het beste vatten in de term organische IT. Organische (organic) IT bevat voor ons een aantal normen en concepten die in de huidige tijd onderbelicht dreigen te raken. Successen op korte termijn met direct werkbare resultaten zijn belangrijk, niet vanwege feit dat ze in de recessie nodig zijn, maar juist vanuit de overtuiging dat zo op een goede manier alignment wordt bereikt. Alignment tussen de ontwikkeling van de organisatie en de ontwikkeling van de IT, met zoveel mogelijk adaptiviteit in plaats van geforceerde verandering en met directe implementatie zodat evolutionaire voordelen bereikt kunnen worden. We gaan hieronder zowel in op het groeien, als op de waardering van de ‘installed base’ (de legacy).
Kleinschalige groei en ontwikkeling
Organisch staat voor natuurlijk, vanzelfsprekend, evolutionair, beheerst, agile en adaptief. Het verwijst daarmee onder meer naar kleinschalige groei, ‘back to basics’ en evolutionair ontwikkelen. Het past bij de menselijke maat. Het survival of the fittest-principe (wat zich het best kan aanpassen, overleeft) is ook van toepassing op IT. Sprongsgewijs is niet altijd de beste wijze van veranderen, veranderen kan ook via de hartslag van verandering.
Eerbied voor legacy
Organische IT betekent ook eerbied voor de geschiedenis. De levenslijn van een organisatie bevat altijd positieve elementen. Zo ook de legacy, de.historie van de IT in een organisatie. Veel publicaties verhalen over legacy alsof het een ziekte is, een vervelend overblijfsel van de softwarecrisis dat zo snel mogelijk uitgebannen moet worden. En er zijn opportunistische IT-leveranciers genoeg die graag bij dat opruimen willen helpen.
Wij vinden dat je ook op een andere manier naar legacy kunt kijken. Legacy is namelijk het resultaat van vele jaren noeste arbeid, de beklijving van alle IT- en bedrijfsvoeringkennis en -kunde uit een organisatie, een werkend IT-complex waar je in de kern nog vele jaren plezier van kunt hebben. Het is eigenlijk de nalatenschap van de afgelopen jaren. Waarom al dat moois in één keer weg- gooien? Aanpassingen zijn onvermijdelijk (fitting), maar dat kunnen ook beheerste en kleinschalige veranderingen zijn.
Hoe regisseren en loslaten in het IT-veld?
Het adopteren van de organische denklijn zal leiden tot een andere werkwijze. Dit past perfect bij de huidige markt van recessie. Waar in de lente van 2008 nog door sommigen heilig geloofd werd in ongebreidelde groei, alles werd ingezet op totale vernieuwing, geld- en personeelsgebrek de enige beperkende factoren waren, is dat nu omgedraaid. Nu gaat het om resultaten op korte termijn, beheersing van investeringen en direct rendement. Voor IT gaat het dan samengevat om drie belangrijke gebieden,te weten de besturing, de inrichting en de techniek van de IT.
Besturing
Qua besturing zien wij een kortcyclische informatieplanning. Balance of power, empowerment, zelfoplossend vermogen, productieve interacties en transparantie in de besturing zijn de gebruikte termen. Het beleid is niet meer groeien om te groeien. Ter ondersteuning: in de economie is nu meer dan eens bewezen dat groeien om het groeien leidt tot de afgrond (prof. Heertje in Trouw op 13 februari 2009).
Inrichting
Voorbeelden van inrichting zijn minder versluierende functies, meer direct contact tussen gebruiker en IT-professional en het terugdringen van ineffectie-ve intermediairrollen, zoals informatiemanagement, accountmanagement en ‘single points of contact’. Daarbij minder politiek en meer ratio, dus geen vertegenwoordigers van belangen of one-issuemedewerkers in project- of stuurgroep, maar mensen met relevante kennis en ervaring.
Techniek Vanuit een stabiele basis van processen en services (Foundation for execution, Ross, Weill & Robertson, 2006) wordt ingespeeld op de dynamiek binnen en buiten de organisatie. Dit kan door herbruikbare, stabiele services en dynamisch aan te passen processen. Actieve procesmonitoring leidt tot aanscherpen of opschonen van services en dus tot verbetering. Niet rigoureus. maar stap voor stap.
Regisseren en loslaten?
Het bovenstaande zou de indruk kunnen wekken dat je alles maar beter kunt loslaten, omdat het toch vanzelf gebeurt. Ja, dat klopt meestal ook. Veel gaat vanzelf. Toch blijft regie op het juiste moment nodig. Let op te grote onderlin-ge afhankelijkheden, maar stuur sterk op verbinding. Onderlinge communicatie is essentieel. Zorg voor souplesse en stuur op beheerste verbetering. Zorg ervoor dat mensen met een open mind de omgeving scannen en kritisch kunnen, durven en mogen kijken naar de eigen organisatie. Zorg voor regie aan de rationele kant en zorg ervoor dat de processen op orde zijn. Stuur erop dat de noodzakelijke hygiëne en professie niet uit het oog wordt verloren. Loslaten kan alleen als het vertrouwen er is dat het goed gaat.
Wil je meer weten? Wij hebben de wijsheid zeker niet in pacht, maar denken graag mee. Neem contact op met Twynstra Gudde.
Social media kunnen niet meer genegeerd worden als onderdeel van de ‘klantenservice’ van grote bedrijven. Een klacht is tegenwoordig sneller gedeeld en kan meer impact hebben. Lees verder >
Het internet wordt steeds vaker gebruikt door klanten om contact te zoeken met organisaties, hun klachten te uiten en vragen te stellen (bijvoorbeeld via sociale media). Lees verder >
